โป๊ปเลโอเตือน ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ต้องไม่เป็นสิทธิพิเศษของมหาเศรษฐีที่อยากเป็นอมตะ

➡️ โป๊ป เลโอ ที่ 14 ทรงเตือน ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ต้องไม่เป็นสิทธิพิเศษของมหาเศรษฐีที่อยากเป็นอมตะ ขณะที่คนจำนวนมากยังยากจนและถูกกดขี่

➡️ ทรงย้ำ อย่าเชื่อว่าเทคโนโลยีจะทำให้มนุษย์สมบูรณ์แบบ การที่เรามีข้อจำกัดไม่ใช่ความบกพร่อง แต่ทำให้เรารู้จักใส่ใจกัน วิทยาศาสตร์ที่ไม่มีมโนธรรมสำนึก ทำลายชีวิตของทุกคน

➡️ ทรงชี้ เทคโนโลยีไม่ได้เป็นกลางเสมอไป เราต้องแสวงหาสติปัญญาที่พวกมันไม่มีทางให้เราได้

➡️ ทรงสอน อำนาจคือการรับใช้ และการปกครองคนอื่นคือการรับฟังทุกคน

Photo Credit: Agencia Peruana de Noticias Andina

ช่วงเย็นวันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายนที่ผ่านมา พระสันตะปาปา เลโอ ที่ 14 ทรงพบกับอาจารย์ นักวิจัย และนักศึกษา ที่มหาวิทยาลัยคาทอลิกซานโต ตูรีบิโอ เด โมโกรเบโฆ่ เมืองชิกลาโย่ ประเทศเปรู มหาวิทยาลัยแห่งนี้ตั้งชื่อเพื่อให้เกียรติแก่นักบุญตูรีบิโอ อดีตอาร์คบิช็อปแห่งลิม่า และในช่วงที่พระสันตะปาปาเคยเป็นบิช็อปแห่งชิกลาโย่ พระองค์ก็เป็นผู้ดูแลสูงสุดของมหาวิทยาลัยในช่วง ค.ศ. 2015 ถึง ค.ศ. 2023 อีกด้วย

สำหรับพระดำรัสในครั้งนี้ พระสันตะปาปาทรงกล่าวถึงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ต้องรับใช้มนุษย์ ขีดจำกัดของมนุษย์ และหน้าที่ของอาจารย์ ซึ่ง Pope Report เรียบเรียงใจความสำคัญมาให้ดังนี้

1. อำนาจคือการรับใช้ การปกครองคือการฟัง

พระสันตะปาปาเริ่มพระดำรัสด้วยคำขอบคุณพระเจ้าสำหรับหลายปีที่ได้รับใช้ชาวเปรู และขอบคุณผู้คนในมหาวิทยาลัยที่ช่วยให้พระองค์เข้าใจหลายอย่าง ตอนที่ต้องรับผิดชอบมหาวิทยาลัยแห่งนี้

“พ่อดีใจมากที่ได้กลับมาชิกลาโย่ และได้พบพวกท่านที่นี่ … พ่อขอบคุณพวกท่าน เพราะตลอดหลายปีที่พ่อเป็นผู้ดูแลสูงสุดของสถาบันนี้ พวกท่านช่วยให้พ่อเข้าใจว่า อำนาจคือการรับใช้ การปกครองคือการฟัง และการศึกษาคือการกระทำอันสูงส่งแห่งความหวัง” พระสันตะปาปาตรัส

2. วิทยาศาสตร์ที่ไม่มีมโนธรรมสำนึก ทำลายชีวิตของทุกคน

จากนั้น พระสันตะปาปาบอกว่า มหาวิทยาลัยคาทอลิกไม่ควรเป็นแค่ที่ผลิตแรงงานป้อนตลาดที่แข่งขันกันสูง แต่ต้องรับใช้ความจริง พระองค์ยังเตือนถึงความก้าวหน้าที่ลืมคนทำงาน รวมทั้งเทคโนโลยีที่อาจมีผลประโยชน์ของคนที่ควบคุมมันติดมาด้วย

พระสันตะปาปาตรัสว่า “ความก้าวหน้าที่ไม่สนใจความยุติธรรมและศักดิ์ศรีของคนทำงาน จะกลายเป็นกลไกของการกดขี่และการทิ้งขว้าง มหาวิทยาลัยคาทอลิกจึงมีหน้าที่ต้องย้ำเตือนในพื้นที่สาธารณะและการเมืองว่า วิทยาศาสตร์ที่ไม่มีมโนธรรมสำนึก ทำลายชีวิตของทุกคน”

“เทคโนโลยีไม่ได้เป็นกลางเสมอไป บางครั้งก็มีผลประโยชน์และความทะเยอทะยานของคนที่ออกแบบและควบคุมมันติดมาด้วย ดังนั้น เราต้องศึกษามันด้วยความคิดที่ใสสะอาดและหัวใจที่บริสุทธิ์” 

“อันตรายที่ร้ายแรงที่สุด คือการยอมอยู่ใต้กรอบความคิดแบบเทคโนแครต ที่มองทุกอย่างเป็นแค่ข้อมูลทางวัตถุ และถือประสิทธิภาพเป็นคุณค่าสูงสุด ทั้งอาจารย์และนักศึกษาต้องรู้จักคิดวิเคราะห์ จงแสวงหาสติปัญญาอยู่เสมอ สติปัญญาที่ทั้งเครื่องจักรและโปรแกรมคอมพิวเตอร์ไม่มีวันมีได้ เมื่อนั้นเท่านั้น ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีจะรับใช้การพัฒนาของเราอย่างรอบด้าน ปกป้องศักดิ์ศรีของทุกคน และส่งเสริมความดีส่วนรวม” พระสันตะปาปาชาวอเมริกันย้ำเตือน

3. ทะเลทรายของวันนี้ คือความไม่รู้แบบใหม่ที่กีดกันคนยากจน

พระสันตะปาปาเล่าถึงนักบุญตูรีบิโอ ผู้ปกป้องชนพื้นเมืองในยุคที่พวกเขาถูกเอารัดเอาเปรียบ ท่านเรียนภาษาของคนที่ท่านรับใช้ เขียนหนังสือคำสอนภาษาพื้นเมืองซึ่งเป็นเล่มแรกๆ ในทวีปอเมริกา 

“วันนี้ ทะเลทรายไม่ได้มีแค่ผืนดินแห้งแล้งกว้างใหญ่ของลัมบาเยเก้ ที่ผู้อภิบาลผู้ศักดิ์สิทธิ์คนนี้เคยขี่ม้าข้ามไป แต่ยังเป็นการไม่รู้หนังสือแบบใหม่ ทั้งทางศีลธรรมและทางสังคม ที่กีดกันคนยากจนออกไป มหาวิทยาลัยที่ทำตามแบบอย่างของท่าน ได้รับเรียกให้ใช้นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์ เพื่อลดช่องว่างทางสังคม และรักษาบาดแผลของสังคม” พระสันตะปาปาทรงแบ่งปัน

4. ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ต้องไม่เป็นสิทธิพิเศษของมหาเศรษฐีที่อยากเป็นอมตะ

พระสันตะปาปายังพูดถึงแนวคิดทรานส์ฮิวแมนนิสม์และโพสต์ฮิวแมนนิสม์ ซึ่งเชื่อว่าสักวันเทคโนโลยีจะกำจัดโรคภัย ความเจ็บปวด ความแก่ และแม้แต่ความตายได้ (Transhumanism คือแนวคิดที่เชื่อว่าเทคโนโลยีจะช่วยพัฒนาร่างกายและสมองของมนุษย์ให้เก่งขึ้น จนก้าวข้ามขีดจำกัดเดิม ส่วน Posthumanism คือแนวคิดที่เชื่อว่ามนุษย์จะกลายเป็นสิ่งใหม่ ที่ไม่ใช่มนุษย์แบบที่เราเป็นอยู่ทุกวันนี้)

“ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์เป็นผลที่ดีเยี่ยมของสติปัญญามนุษย์ ต้องไม่กลายเป็นสิทธิพิเศษของมหาเศรษฐีที่อยากมีชีวิตอมตะ ขณะที่คนมากมายต้องทนทุกข์กับความยากจนข้นแค้นและการกดขี่ เรากำลังถูกขายภาพลวงว่า มนุษย์จะถูกปรับเปลี่ยนให้ดีที่สุดได้ด้วยเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีชีวภาพ ต่อหน้าภาพลวงตานี้ คำสอนคริสตชนเรื่องมนุษย์ย้ำเตือนว่า ขีดจำกัดไม่ใช่ข้อบกพร่องจากโรงงาน แต่เป็นเงื่อนไขของความยิ่งใหญ่ของมนุษย์ … ความเชื่อว่าเราพึ่งตัวเองได้ทั้งหมด ขังเราไว้ในความเห็นแก่ตัว และทำให้เราทิ้งคนที่อ่อนแอ ส่วนการยอมรับว่าเราเปราะบาง ทำให้เราใส่ใจความต้องการของทุกคน” พระสันตะปาปาทรงสอน

5. จงให้ความจริงมาก่อนความเห็น และความยุติธรรมมาก่อนผลประโยชน์

ช่วงท้าย พระสันตะปาปาหันไปพูดกับอาจารย์และผู้บริหารมหาวิทยาลัย พระองค์บอกว่า งานสอนและงานวิจัยของพวกเขาคือการแสดงความรักผ่านสติปัญญา และขอให้พวกเขาใช้ชีวิตให้ตรงกับสิ่งที่สอน เพื่อเป็นตัวอย่างให้นักศึกษา

“ขณะที่พวกท่านอยู่เคียงข้างเยาวชนเหล่านี้ในชั้นเรียนและในการวิจัย จงเป็นพยานให้แต่ละคนเห็นด้วยชีวิตที่สอดคล้องกัน จงเป็นนักคิดที่มีอิสระ ที่ให้ความจริงมาก่อนความเห็น และให้ความยุติธรรมมาก่อนผลประโยชน์ … ขณะที่พัฒนาความสามารถทางวิทยาศาสตร์ จงแปลงความสามารถนั้นเป็นงานเพื่อความยุติธรรมทางสังคม โดยเฉพาะเพื่อประโยชน์ของคนที่ยากจนที่สุด และเพื่อดูแลสิ่งสร้าง ซึ่งวันนี้บาดเจ็บหนักจากการเก็งกำไรที่ไม่สนใจความดีของประชาชน” พระสันตะปาปาตรัสในตอนท้าย

อ่านเพิ่มเติม:

- โป๊ปเลโอกลับชิกลาโย่ สอน ความรักที่ไม่มีความจริงเป็นแค่อารมณ์ ส่วนความจริงที่ไม่มีความรักคือความเย็นชา 

- โป๊ปเลโอขอสถาบันการศึกษาคาทอลิก ช่วยให้เด็กใช้ AI อย่างรอบคอบ “ให้มนุษย์มาก่อนอัลกอริทึ่ม” 

- โป๊ปเลโอเตือน การตัดสินใจที่มีผลต่อชีวิตมนุษย์ ต้องไม่ปล่อยให้ AI ทำแทน 

Source:

- https://www.vatican.va/content/leo-xiv/es/speeches/2026/november/documents/20261113-peru-mondo-universitario.html