โป๊ปย้ำ “สุขภาพ” คือสิทธิ ไม่ใช่สินค้า ชี้ “โลกทุ่มงบผลิตอาวุธ แต่เมินเฉยต่อการรักษาชีวิต”

• โป๊ป เลโอ ที่ 14 ทรงย้ำ สุขภาพไม่ใช่สินค้าอุปโภคบริโภค แต่เป็นสิทธิสากลที่ทุกคนต้องเข้าถึงได้ 

• ทรงชี้ให้เห็นถึงความย้อนแย้งของโลกที่ทุ่มงบประมาณผลิตอาวุธ แต่กลับละเลยการดูแลชีวิต

• ทรงเตือนสติ การกล่าวว่าชีวิตทุกคนมีค่าเท่ากัน จะเป็นเพียง “ความหน้าไหว้หลังหลอก” หากยังเพิกเฉยต่อโครงสร้างความเหลื่อมล้ำทางรายได้และที่อยู่อาศัย

ช่วงสายวันจันทร์ที่ 16 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา พระสันตะปาปา เลโอ ที่ 14 ทรงออกมาพบปะและพบผู้เข้าร่วมการประชุมสมัชชาใหญ่ของสมณสถาบันเพื่อชีวิต (Pontifical Academy for Life) ซึ่งปีนี้จัดประชุมในหัวข้อ “การดูแลสุขภาพสำหรับทุกคน: ความยั่งยืนและความเสมอภาค”

ในส่วนของใจความสำคัญที่พระสันตะปาปาตรัสนั้น Pope Report สรุปประเด็นสำคัญมาให้ดังนี้

1. สุขภาพคือ “สิทธิ” ไม่ใช่ “สินค้า”

พระสันตะปาปาเริ่มต้นด้วยการกล่าวถึงสถานการณ์โลกที่มีความขัดแย้ง ซึ่งใช้ทรัพยากรทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยีมหาศาลไปกับการผลิตอาวุธ จึงไม่มีช่วงเวลาไหนสำคัญไปกว่านี้ที่จะอุทิศเวลาให้กับการปกป้องชีวิตและสุขภาพ

“สุขภาพไม่ใช่สินค้าอุปโภคบริโภค แต่เป็นสิทธิสากล ซึ่งหมายความว่าการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพต้องไม่ใช่สิทธิพิเศษของใครคนใดคนหนึ่ง” พระสันตะปาปาทรงยกถ้อยคำของพระสันตะปาปาฟรานซิสมาย้ำเตือน

2. ความเหลื่อมล้ำคือความหน้าไหว้หลังหลอก

พระสันตะปาปาทรงชี้ให้เห็นถึงความเหลื่อมล้ำด้านอายุขัยและคุณภาพสุขภาพ ซึ่งขึ้นอยู่กับตัวแปรอย่างระดับรายได้ การศึกษา และถิ่นที่อยู่ อีกทั้งสงครามในปัจจุบันยังส่งผลกระทบต่อโรงพยาบาล ซึ่งพระองค์ถือว่าเป็นการโจมตีชีวิตและสาธารณสุขที่ร้ายแรงที่สุด

“มีการกล่าวว่าชีวิตและสุขภาพเป็นคุณค่าพื้นฐานที่เท่าเทียมกันสำหรับทุกคน แต่คำกล่าวนี้จะเป็นเพียงความหน้าไหว้หลังหลอก ขณะเดียวกัน เราละเลยสาเหตุเชิงโครงสร้างและนโยบายที่กำหนดความเหลื่อมล้ำ ในความเป็นจริง แม้จะมีคำประกาศมากมาย แต่ชีวิตของทุกคนไม่ได้ถูกเคารพอย่างเท่าเทียมกัน และสุขภาพก็ไม่ได้ถูกปกป้องในแบบเดียวกันสำหรับทุกคน” พระสันตะปาปาตรัสอย่างตรงไปตรงมา

3. บทเรียนจากโควิด และ “ระบบสุขภาพที่เชื่อมโยงทุกชีวิต”

พระสันตะปาปาทรงย้อนระลึกถึงการระบาดใหญ่ของโควิด ที่สอนให้เห็นว่าสุขภาพของทุกคนเชื่อมโยงกัน และจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายสาขาเหมือนการต่อจิ๊กซอว์ภาพโมเสก พระองค์จึงเสนอแนวคิด “ระบบสุขภาพที่เชื่อมโยงทุกชีวิต” (One Health) ซึ่งเน้นมิติสิ่งแวดล้อมและความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิต

พระสันตะปาปา ตรัสว่า “เราจำเป็นต้องเติบโตในความตระหนักรู้ว่า ชีวิตมนุษย์นั้นไม่สามารถเข้าใจได้และไม่ยั่งยืนหากปราศจากสิ่งมีชีวิตอื่นๆ... เราเชื่อมโยงกันด้วยสายใยที่มองไม่เห็นและก่อตัวเป็นครอบครัวสากล”

4. ความเปราะบาง และการฟื้นฟูความเชื่อมั่นในวิทยาศาสตร์

ช่วงท้าย พระสันตะปาปาเน้นย้ำเรื่อง “ความดีส่วนรวม” โดยชี้ว่าเราต้องดูแลผู้อื่นไม่ใช่แค่เพราะเขาป่วย แต่เพราะมนุษย์ทุกคนมีความเปราะบางร่วมกัน พร้อมทั้งตรัสถึงความท้าทายเรื่องข้อมูลข่าวสารในปัจจุบัน

“หนทางนี้เท่านั้นที่จะช่วยให้เราพัฒนาระบบสาธารณสุขที่มีประสิทธิภาพ ตลอดจนฟื้นฟูความเชื่อมั่นในทางการแพทย์และบุคลากรสาธารณสุข ท่ามกลางข้อมูลเท็จหรือความกังขาที่มีต่อวิทยาศาสตร์” พระสันตะปาปา ตรัสทิ้งท้าย

Source:

- https://www.vatican.va/content/leo-xiv/en/speeches/2026/february/documents/20260216-accademia-vita.html